Author: Sigríður

Pastor, ecofeminist theologian with a poststructuralist flair.

Vertu ekki svona reið

Vertu ekki svona reið
Greta Thunberg.
Vertu ekki svona hrædd,
svona leið,
svona þreytt.
Eiginlega væri best
ef þú fyndir ekkert til.

Og vertu ekki svona ung.

Vertu heldur eins og við hin,
afslappaðri,
minna upptekin af að gera rétt,
tilfinningasnauðari,
og helst nokkrum árum eldri.

Þú hlýtur að skilja
að við höfum miklar áhyggjur af þér.
Við sjáum hvað þú ert þreytt, reið og leið.
Það ætti enginn að vera
og allra síst börn og unglingar.
Þið eigið að lifa vernduðu lífi,
án þess að skipta ykkur af þjáningu og neyð
stríðum, átökum og loftslagsbreytingum.
Þið eigið ekki að óttast
og bera kvíðboga fyrir framtíðinni,
heldur vera vafin inn í bómull og hafa það fínt
alltaf.

Svo vertu ekki með þessa ábyrgðartilfinningu alltaf hreint,
ekki berjast fyrir nokkru sem skiptir máli,
ekki gera neitt sem hefur afleiðingar.

Segðu þetta við hana sem þú varst,
í fyrra,
þegar þú sast alein fyrir utan þinghúsið í Stokkhólmi:

Ekki gera neitt fyrr en þú fullorðnast,
Greta Thunberg.

Annars gætir þú óvænt skapað hreyfingu
þar sem milljónir af manneskjum streyma út á göturnar
og krefjast nýrrar loftslagsstefnu.

Er þá ekki töluvert betra
að bera sorgina og óttann ein
eða láta eins og allt sé í lagi
eins og venjulegt, heilbrigt fólk gerir?

Og mundu,
þetta segjum við bara af hreinni umhyggju.
Það eina sem við viljum
er að þú hafir það gott.

Sindre Skeie, 25. september 2019, þýð: SG

Grete Thunberg

Biskupsgarður

Undanfarið hafa skapast umræður um bústað Biskups Íslands í Reykjavík eftir að upplýst var að biskupinn borgar um það bil 90 þúsund fyrir einbýlishús í miðbæ Reykjavíkur. Margir eru ósáttir við að biskupinn hafi aðgang að þessu húsi til einkaafnota fyrir lítið verð og spyrja hver sé tilgangurinn með þessu fíneríi.

Mér finnast þessar umræður að mörgu leyti ósanngjarnar og að mörgu leyti áhugaverðar. Þær eru ósanngjarnar að mínu viti þegar þær beinast persónulega að Agnesi Sigurðardóttur, Biskupi Íslands. Í lögum um stöðu, stjórn og starfshætti þjóðkirkjunnar nr. 78/1997 segir að biskupinn „hafi aðsetur í Reykjavík“ og að vígslubiskuparnir tveir hafi „aðsetur á hinum fornu biskupsstólum, í Skálholti í Biskupstungum og á Hólum í Hjaltadal.“ Þar sem kirkjulögin krefjast þess að biskuparnir sitji á ákveðnum stöðum eru þeim líka lagðir til biskupsgarðar til aðseturs gegn lágri leigu. Þessi hús eru heimili biskups og fjölskyldu hennar/hans ef því er að skipta, en einnig opinber móttökuhús kirkjunnar sem biskupinn er fulltrúi fyrir. Það er því ósanngjarnt að mínu viti að fjalla um biskupsgarðinn í Reykjavík eins og þar sé á ferðinni eitthvað sérstakt peningaplokk Agnesar Sigurðardóttur. Hún einfaldlega gekk inn í þann lagaramma og hefð sem myndast hefur vegna þess að Biskup Íslands er samkvæmt lögum skyldug til að hafa aðsetur í Reykjavík.

Það sem mér finnst áhugavert við þessa umræðu, er spurningin um það hvort það sé virkilega þörf á því að biskup eigi að „hafa aðsetur“ í Reykjavík og hafa þar með þar embættisbústað í Reykjavík. Í þessari grein langar mig að spinna þá umræðu í tvær áttir.

Hvers vegna á Biskup Íslands að hafa aðsetur í Reykjavík?  Það er ekki flókin aðgerð að hvetja Alþingi Íslendinga til að breyta orðalagi þessarar greinar í kirkjulögunum frá „aðsetri“ yfir í að segja að Biskupsstofa skuli staðsett í Reykjavík, eða að starfsstöð Biskups Íslands sé í Reykjavík. Með þessari einföldu orðalagsbreytingu væri undirstrikað að biskupinn hefði skrifstofuna sína í Reykjavík, en að sjálf geti hún búið hvar sem henni sýnist, í Efra-Breiðholti, Bolungarvík eða Bahrain, svo fremi sem hún sinni skyldustörfum sínum í Reykjavík. Þegar biskupinn er ekki lengur skikkuð til að eiga heima á tilteknum stað fellur líka burtu þörfin á að halda úti sérstökum embættisbústað fyrir hana. Hún gæti séð sér fyrir húsnæði sjálf og skilin milli biskupsins sem einkapersónu og opinberrar persónu yrðu skýrari. Þjóðkirkjan gæti sparað peninga með því að selja dýra eign í miðbænum og í staðinn leigt húsnæði undir móttökurnar sínar og/eða haldið þær í safnaðarheimilum kirkna.

Hvers vegna á Biskup Íslands að vinna í Reykjavík? Hin hugmyndin sem mig langar til að kasta út í kosmosið er ekki ný af nálinni. Hún er heldur ekki mín. Árið 1958 settu fjórtán alþingismenn úr öllum þingflokkum frá sér þingsályktunartillögu þar sem embætti biskups Íslands var flutt frá Reykjavík í Skálholt.  Þingsályktunin var birt í Tímanum 30. mars 1958 og þar segir í greinargerð flutningsmanna:

Kirkja há og tíguleg er risin þar af grunni hinna fornu dómkirkna og veglegt íbúðarhús hefir þar verið reist. En hver á að búa í þessu húsi og hver á á helgum stundum að standa fyrir altari hinnar fornu kirkju og láta kristinn boðskap hljóma innan veggja hennar? Þannig er hugsað og þannig er spurt.

Í Skálholti sátu biskupar Íslands allt þar til Hólastóll varð til og biskupsdæmin urðu tvö. Biskupsdæmin voru sameinuð á ný í lok átjándu aldar og biskupsstólinn færður til Reykjavíkur. En það er ekkert náttúrulögmál að biskupinn sitji í höfuðstaðnum. Þau sem vilja halda úti biskupsstólum í Skálholti og á Hólum beita sögulegum rökum og fjalla um að stólarnir tengi saman kirkju og þjóð í þúsund ár. Þeir benda á að erkibiskupa Svía og Englendinga sem enn sitja hina fornu stóla í Uppsölum og Kantaraborg vegna sögulegs samhengis þessara staða.

Í Skálholti er góður biskupsbústaður. Í Skálholti er góður salur sem hægt er að nota fyrir móttökur á vegum Þjóðkirkjunnar. Skálholt er vel í sveit sett í fagurri náttúru, samgöngur þangað eru góðar og þaðan er stutt til Reykjavíkur. Með því að leggja niður eitt vígslubiskupsembætti og selja biskupsgarðinn í Reykjavík (sem hefur enga sögulega þýðingu fyrir Þjóðkirkju Íslands eða biskupsembættið) má spara töluverðar fjárhæðir. Og nú vill svo til að Skálholtsstóllinn er laus og biskupskosningar þar á næsta leiti.

Verksvið Kirkjuþings og Biskups Íslands eru ólík. Þjóðkirkjunni er stjórnað af Kirkjuþingi og Kirkjuráði af lýðræðislega kjörnum fulltrúum. Þjóðkirkjan er vinnuveitandi, og fer með opinbert fé og starfsstöðin er miðstýrð frá Reykjavík. Höfuðhlutverk biskupsins er að hafa tilsjón með hinni vígðu þjónustu og kenningu kirkjunnar, vígja presta og djákna og vísitera söfnuði. Hlutverk biskupsins eru samkvæmt skilgreiningu dreifð um allt land og ekki flóknara að vinna þau verk frá Skálholti en frá Reykjavík.

„Hver á að búa í þessu húsi? Hver á að standa fyrir altari hinnar fornu kirkju?“ spurðu alþingismennirnir forðum. Þannig er hugsað og þannig er spurt.

Hva vil du bli når du blir stor?

I juli lyste KUN ut den faste stillingen for studieretning prest som fagansvarlig for studieretning prest fra 1. august 2018 og jeg ble oppfordret til å søke. Nå i begynnelsen av desember ble jeg tilsatt til stillingen på styremøte på KUN og jeg har takket ja til jobben.

To fotefar

derfor, når vi med våre indre øyne og vår religiøse fantasi setter oss ved stenen på Kristi himmelfartsdag og ser Kristus dra til himmelen, så er det ikke dumt å spørre seg hvor han dro. Hvor ligger himmelen i nåtidens kosmologi? Hvor er den Gud som Jesus dro til?

Barnet er størst

Det finns grusomhet og smerte i verden som er menneskeskapt. Det skjer fordi det finns folk som ikke vil barn vel. Og situasjonen fortsetter å skje og vare fordi kulturen som vi er vokst opp ihar for lenge vist den blinde øye til slike historier, Den har vist større omsorg for voksne folks privatliv og ære en trivselen til de små barn. Men vi skal være voksne som ser, fordi barnet og de som tar imot barna i kjærlighet er størst i Guds rike.