Sumir blogga, aðrir orga

Ég fann mér nýja slóð fyrir heimasíðuna mína, http://www.sigridur.org. Gamla slóðin, abyssofgod.wordpress.com, virkar líka en þessi ætti að vera þægilegri í meðförum og auðveldari að muna.  Ég er líka búin að breyta heimasíðunni mikið. Áður var hún aðallega upplýsingasíða fyrir fræðastörf mín. Þær upplýsingar er enn hægt að nálgast undir flipanum „Fræði“, en nú er komið inn fullt af nýju efni, ættartalan mín og fleira skemmtilegt. Þið kíkið vonandi á þetta.

Það er hægt að fylgjast með blogginu mínu með því að smella á RSS feed og það væri frábært að fá viðbrögð. Veskú, sigridur.org. Mér finnst þetta org líka dálítið hressilegt. Sumir blogga, aðrir orga.

Afgrunn iðurótsins

Ég var að lesa Dettifoss eftir Einar Benediktsson í kvöld. Ég held mikið upp á Einar og hef unað mér við Einræður Starkaðar síðan ég var unglingur. Einar Ben. talar svo fallega um alveldissálir og afgrunn og mér finnst ekkert íslenskt skáld hafa orðað þessar algleymishugsanir mystíkurinnar jafnvel. Abyssus á latínu var þýtt með Abgrund í miðaldaþýsku og Einar tekur upp hina þýsku mynd þegar hann talar um afgrunnið, sem heldur saman tortímingu og uppbyggingu í sköpun sinni. Hér kemur fjórða erindið í kvæðinu um Dettifoss þar sem skáldið talar til fossbúans og segir rödd hans koma úr „afgrunni iðurótsins“.

Heill vatnsins jötunn, frjáls með breiðan barm.
Þér bindur íssins hel ei fót né arm.
Þín rödd er sótt í afgrunn iðurótsins,
en uppheimsloginn brennur þér um hvarm.
Þú gætir unnið dauðans böli bót,
stráð blómaskrauti yfir rústir grjótsins,
steypt mynd þess aftur upp í lifsins mót
með afli því frá landsins hjartarót,
sem kviksett er í klettalegstað fljótsins.

Stórkostlegt.

Nýjar greinar sem ég hef skrifað á knúzinu um kirkjuofbeldi og vændi

Ég hef síðustu vikuna birt tvær greinar á jafnréttisvefnum http://www.knuz.is. Það eru sindrandi skemmtilegar greinar á knúzinu og mér er heiður að því að fá að drepa þar niður penna.

„Sean Penn kaupir ekki stúlkur“, www.knuz.is, 31. október 2011

„Garður er granna sættir“, www.knuz.is, 24. október 2011.

Fyrri greinin „Garður er granna sættir“ birtist 24. október fjallar um málþingið og námskeiðið um kirkju og kynferðisofbeldi með Marie Fortune og þær hugrenningar sem þessir góðu viðburði vöktu hjá mér um nýlegt barnaverndarmál þar sem sóknarprestur kom við sögu.

Síðari greinin fjallar um vændi og nýlega herferð í Bandaríkjunum gegn mansali sem kallar fram áleitnar spurningar um tengsl karlmennsku, mansals og vændis. Það væri gaman ef þið kíktuð á þær. Knúz!

Um falskar minningar

Um falskar minningar: Svar ellefu Þjóðkirkjupresta við grein sr. Kristins Jens Sigurþórssonar (Í Fréttablaðinu 29. október 2011)

Síðastliðinn fimmtudag birtist grein í Fréttablaðinu eftir sr. Kristin Jens Sigurþórsson þar sem hann fjallar um reynslusögu Guðrúnar Ebbu Ólafsdóttur. Í greininni segir:

„Það hlýtur að vekja spurningar með öllum þeim sem lesa um minningar Guðrúnar Ebbu hvernig hægt sé að gleyma áratugslangri kynferðismisnotkun og ofbeldi jafn rækilega og hún segist hafa gert.“

Sr. Kristinn Jens ræðir um fákunnáttu fagmanna sem leiði skjólstæðinga sína á villigötur og telur að eftir lestur um falskar minningar sé

„erfitt að verjast þeirri hugsun að Guðrún Ebba sé eitt fórnarlambið í viðbót.“

Okkur sem þetta ritum þykir miður hvernig greinin er sett fram og nefnum þrenns konar ástæður. Þau sem gera upp minningar af kynferðisafbrotum og sifjaspellum upplifa mikla höfnun og sársauka þegar orð þeirra eru sögð marklaus og þau dregin í efa. Við teljum að veigamiklar ástæður þurfa að liggja til grundvallar því að véfengja slíkan vitnisburð.

Í öðru lagi teljum við að þær „hugsanir“ sem sr. Kristinn Jens fær vart varist um að sálfræðingurinn Ása Guðmundsdóttir hafi gert fórnarlamb úr skjólstæðingi sínum nálgist atvinnuróg.  Að okkar mati þarf gild rök til að kasta rýrð á greiningar sálfræðings með þeim hætti sem hér er gert. Við álítum að umræða um sálfræðigreiningar þurfi að fara fram á faglegum nótum af til þess bærum sérfræðingum.

Í þriðja lagi er saga Guðrúnar Ebbu Ólafsdóttur sögð í skugga mistaka ýmissa kirkjunnar þjóna í kynferðisafbrotamálum tengdum nafni Ólafs Skúlasonar og sem eru tilgreind í skýrslu Rannsóknarnefndar Kirkjuþings. Þjóðkirkjan sem stofnun hefur misst traust sem hún áður naut. Því teljum við særandi að starfandi prestur í Þjóðkirkju Íslands skuli draga reynslu Guðrúnar Ebbu í efa í blaðagrein. Þjóðkirkjan þarf að endurvinna traust með faglegum vinnubrögðum og af nærgætni við það hugrakka fólk sem opinberar reynslu sína af kynferðisafbrotum. Við teljum grein starfsbróður okkar ekki gott veganesti á þeirri vegferð.

Auður Inga Einarsdóttir, Bjarni Karlsson, Guðmundur Örn Jónsson, Guðrún Karlsdóttir, Hólmgrímur E Bragason, Íris Kristjánsdóttir, Jóna Lovísa Jónsdóttir, Kristín Þórunn Tómasdóttir, Sigfinnur Þorleifsson, Sigríður Guðmarsdóttir, Svanhildur Blöndal.

Höfundar eru prestar í Þjóðkirkju Íslands

Undanlit, eftirlit og Guðrún Ebba

(Þessi grein birtist líka í DV í gær 12. október 2011).

Frásögn Guðrúnar Ebbu Ólafsdóttur  Ekki líta undan  kom á sunnudaginn og kallar á tvenns konar uppgjör. Í bókinni sem og Kastljósviðtali á dögunum segir hún frá af háttvísi, skýrleika og án hefndar. Guðrún Ebba segir sögu sína í forvarnarskyni.  Hún hefur leitað sér hjálpar hjá sálfræðingi,  fjölskylduráðgjafa og Stígamótum og það liðsinni hefur staðið allar götur frá því að hún hóf að gera upp sín mál fyrir átta árum. Saga Guðrúnar Ebbu kallar á persónulegt uppgjör um hvort lesandinn treysti sögu hennar og þeim stuðningsaðilum sem standa við bakið á henni og síðan í framhaldinu hvernig lesandinn muni taka á öðrum frásögnum af ofbeldi gegn börnum sem koma upp í umhverfi sínu.

Í lokaorðum bók sinnar segir Guðrún Ebba að kirkjan þurfi að horfast í augu við afleiðingar þess að hafa kosið föður hennar til æðstu metorða. „Ósk mín er sú að upp úr þeirri vinnu rísi ný kirkja með ný viðhorf og vinnubrögð. Ekki líta undan.“ (Elín Hirst:  Ekki líta undan: Saga Guðrúnar Ebbu dóttur Ólafs Skúlasonar biskups, 231). Seinna uppgjörið sem ég vísaði til við lestur bókarinnar er þannig uppgjör Þjóðkirkjunnar og presta sem stéttar til að endurheimta traust. Víða má sjá merki um andúð á kirkju og kirkjunnar mönnum á blogg- og samfélagssíðum þar sem jafnvel er haft á orði að prestar séu upp til hópa glæpamenn og barnaníðingar.  Mikill meirihluti presta vinnur verk sín af umhyggju og fagmennsku fyrir þeim sem þeim er trúað fyrir, en vígðir þjónar kirkjunnar njóta ekki lengur þess óskoraða trausts sem þeir áður höfðu. Önnur trúfélög búa einnig við svipaðar aðstæður og óorð eins flyst yfir á annan. Engin stofnun getur lengur látið eins og kynferðisofbeldi geti ekki þrifist innan vébanda hennar eða að starfsmenn hennar séu sjálfkrafa yfir slíkt hafnir.

Kirkjuþing skipaði nefnd í kjölfar skýrslu rannsóknarnefndar Kirkjuþings í júní s.l.  Hefur Kirkjuþingsnefndin kallað ráðgjafa á sinn fund og staðið að sátt við konurnar sem kærðu biskup árið 1996. Eftir stendur hin stóra skuld Þjóðkirkjunnar við Guðrúnu Ebbu. Þjóðkirkjan tók að sönnu ekki þátt í ofbeldi föður gegn barni. Staða og ósnertanleiki þessa föður sem prests og kennara byggðist hins vegar á valdi hans sem kirkjuleiðtogi. Vald Ólafs undirstrikuðu og tvíefldu prestar Þjóðkirkjunnar og örfáir leikmenn með atkvæði sínu í biskupskjöri 1989.  Blett þennan á dómgreind kirkjunnar manna hefði yfirstjórn kirkjunnar getað kannast við og bætt fyrir árið 2009 með því að leiðbeina Guðrúnu Ebbu og hlutast til um það að hún fengi úrlausn mála sinna. Þess í stað sat biskup Íslands á málinu, hvatti til þess að hún skrifaði bréf og stakk svo bréfinu ofan í skúffu. Samkvæmt niðurstöðu rannsóknarnefndar kirkjuþings bar biskup Íslands ábyrgð á slælegri stjórnsýslu í málefni Guðrúnar Ebbu. Hann hefur ekki beðist afsökunar og vörn hans felst í að „það voru mistök við skráningu“ (DV 15. júní 2011). Vegna óhönduglegra afskipta sinna af Ólafsmálum 1996 og ekki síður vegna mistaka í meðförum máls Guðrúnar Ebbu 2009 hefur Karl biskup orðið eins konar stofnanaleg táknmynd vangetunnar við að gera upp kynferðisafbrot í huga almennings. Endurheimt trausts er stærsta viðfangsefni Þjóðkirkjunnar á komandi árum. Það verður ekki gert með Karl í brúnni og því er það mikilvægt að tilkynnt verði eigi síðar en á Kirkjuþingi í nóvember að nýrrar forystu Þjóðkirkjunnar sé að vænta.

Hið jákvæða við slíka krísu er að kirkjur sem og allar aðrar stofnanir samfélagsins geta endurheimt traust fólks með öflugu eftirliti með þeim sem sinna sálgæslu- og æskulýðsstarfi. Á þriðjudag og miðvikudag í næstu viku verða haldin málþing og námskeið um þetta málefni í Reykjavík, með heimsþekktum fyrirlesara Marie Fortune, en hún er sérfræðingur í kirkjulegu ofbeldi. Ætli Þjóðkirkjan ætli sér að endurheimta traust landsmanna eftir að sterkar vísbendingar hafa borist um að fyrrverandi leiðtogi hennar hafi verið barnaníðingur ætti sérhver kirkjuvörður, prestur, djákni, biskup, barnakórstjóri og æskulýðsfulltrúi á landinu að mæta á námskeiðið í boði sóknarnefnda og héraðssjóða. Það er ekki nóg að tala um að vera á móti kynferðisofbeldi, við verðum að þekkja birtingarmyndir þess og mýturnar sem leiða til þess að slík mál eru kæfð og bæld í fjölskyldum, stofnunum og samfélagi.  Aðeins með öflugum forvörnum getur ósk Guðrúnar Ebbu um nýja kirkju með ný viðhorf og vinnubrögð orðið að veruleika. Kirkju sem ekki lítur undan.

Netsorg, knúz og liðleskjur

Ný vefsíða um jafnrétti hefur litið dagsins ljós. Síðan er opnuð 29. september á afmælisdegi Gunnars Hrafns Hrafnbjargarsonar sem lést af slysförum í Svíþjóð í ágústmánuði. Gunnar Hrafn var afkastamikill bloggari og Facebókarmaður og hélt lengi úti hinu snarpa bloggi „Sigurbjörn femínisti“ sem flest þau sem hafa áhuga á jafnréttisumræðu hafa lesið og deilt á netinu.

Ég hitti Gunnar Hrafn aldrei í eigin persónu, þótt ég hafi skrifast á við hann og mörg hliðarsjálf hans á Facebók og google plús og lesið hann dyggilega. Ég var lengi vel ekkert viss um að Gunnar Hrafn væri til, heldur aðeins gríma á einhverri enn annarri persónu. Það er óendanlega skrýtin þversögn fólgin í því að missa vin og samherja sem maður hefur þó aldrei hitt og er ekki einu sinni viss um að komi fram undir réttu nafni. Netsorg er nýtt fyrirbrigði í tilfinningarófi mínu og Gunnar Hrafn er fyrsti vinurinn sem ég þekki eingöngu í netheimum og syrgi þar. Ég dáðist að honum fyrir það hvað hann var snjall penni og gat sett það á blað margt það sem mig langaði til að segja um málefni líðandi stundar. Og ég syrgi hann, finnst skarð fyrir skildi í netheimum, finn til með fjölskyldu hans og vinum.

Vinir Gunnars Hrafns fengu þá góðu hugmynd að opna vef um jafnrétti og samfélag í minningu hans. Vefurinn heitir auðvitað www.knuz.is, vegna fleygrar athugasemdar Gunnars Hrafns á netinu skömmu fyrir andlát sitt:

Alnetið þarf knúz miklu oftar. Annars breytist það í vígvöll.

Ég á mér þá von að knúzið verði vefur þar sem fólk úr ólíkum áttum skrifar um jafnrétti og tekst á um jafnrétti. Það er þannig ekki markmið að skrifa pistla sem allir eru sammála, heldur eru umræðurnar oft merkasti hluti þráðarins. Ég vona að margir lesi greinarnar og að um þær spretti umræða sem er hlý, sanngjörn en jafnframt gagnrýnin, knúz í stað vígvallar.

Ég á eina grein á knúzinu, „Liðleskja íhugar staðalímyndir“. Það er alveg nýtt fyrir mér að skrifa á vefmiðil eins og knúzið (yfirleitt þegar ég er að skrifa er ég að svara því sem einhver annar hefur skrifað og þá gjarnan í dagblöð) og ég veit ekki alveg hvort ég kem því til skila sem ég ætlaði mér. Það er þannig áhugavert fyrir mig að takast á við nýtt form og nýja tegund orðræðu. Umræður og komment eru því vel þegnar.